Rok 1991

Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego przywrócona zostaje ustawowa możliwość zrzeszania się spółdzielni w związkach rewizyjnych nie mogących jednak prowadzić żadnej działalności gospodarczej. Wkrótce odbywają się zebrania założycielskie Związku Lustracyjnego Spółdzielni Pracy, Krajowego Związku Rewizyjnego Spółdzielni Spożywców „Społem”, Krajowego Związku Spółdzielni Inwalidów i Spółdzielni Niewidomych. Powołany zostaje Krajowy Związek Banków Spółdzielczych jako izba gospodarcza skupiająca początkowo 130 banków. Równolegle zaczynają powstawać banki regionalne będące formą spółek akcyjnych zrzeszających banki spółdzielcze: Gospodarczy Bank Wielkopolski SA w Poznaniu, Bank Unii Gospodarczej SA w Warszawie, w następnych latach także kolejne.

A na świecie?

Papież Jan Paweł II w swojej encyklice Centesimus annus podkreśla znaczenie spółdzielni jako formy samoorganizowania się społeczeństwa. Międzynarodowy Związek Spółdzielczy, aby przybliżyć się do potrzeb swoich członków, ustanawia strukturę regionalną z odrębnymi Biurami Regionalnymi dla Ameryk, Azji i Regionu Oceanu Spokojnego, Afryki oraz Europy. MZS, wraz z innymi organizacjami, podejmuje też specjalny program wsparcia dla spółdzielni krajów Europy Środkowo-Wschodniej. We Włoszech przyjęta zostaje ustawa o spółdzielniach socjalnych, która usankcjonuje istniejący tu od dwóch dekad ruch tworzenia takich spółdzielni i stanie się wzorem dla podobnych rozwiązań legislacyjnych w wielu innych krajach, w tym w Polsce.