Rok 1944

Powstanie Warszawskie i akcja niszczenia stolicy po jego upadku przynoszą spółdzielniom dalsze straty; pod bombami ginie m.in. wybitny działacz „Społem” Marian Rapacki, spalone zostają zbiory przeznaczone do projektowanego Muzeum Spółdzielczego, zniszczeniu ulega większość spółdzielczych zasobów mieszkaniowych Warszawy. Podczas, gdy część kraju jest nadal okupowana przez Niemców i toczą się ciężkie walki na froncie, w Lublinie, zajętym już przez Armię Czerwoną, w listopadzie odbywa się Kongres Spółdzielczy, na którym ujawniają się różnice pomiędzy PPS i PPR w podejściu do spółdzielczości. Powołany wówczas zostaje wspólny dla wszystkich pionów Związek Rewizyjny Spółdzielni RP, wspólna centrala gospodarcza (Związek Gospodarczy Spółdzielni RP „Społem”) i centrala finansowa – Bank Gospodarstwa Spółdzielczego. Na warszawskiej Pradze, wkrótce po wyparciu stamtąd Niemców, powstaje pierwsza spółdzielnia inwalidów wojennych „Świt”, produkująca kosmetyki i artykuły chemii domowej (istnieje do dzisiaj).

A na świecie?

Z okazji 100-lecia powstania Roczdelskiego Stowarzyszenia Sprawiedliwych Pionierów, Międzynarodowy Związek Spółdzielczy, którego działalność była w okresie wojny praktycznie zawieszona, publikuje jubileuszowy dokument. W Filadelfii obraduje XXVI Międzynarodowa Konferencja Pracy, która przyjmuje Zalecenie nr 77 podkreślające konieczność rozwoju spółdzielni we wszystkich krajach.