Rok 1919

Pierwszy rok funkcjonowania spółdzielczości w wolnej Polsce, choć na jej niemal wszystkich granicach wciąż toczą się walki. Na bazie hurtowni wojskowych spółdzielni spożywców działających przy Armii Hallera, po jej przemieszczeniu się do Polski, powstaje Centralna Spółdzielnia Wojskowa. Inwalidzi wojenni tworzą Inwalidzką Spółdzielnię Spożywczą „Inwalida Polski”, jedną z pierwszych tego typu na świecie. W Warszawie przedstawiciele „klasowego” nur tu spółdzielczości spożywców zakładają Związek Robotniczych Stowarzyszeń Spółdzielczych, zaś spółdzielnie o korzeniach chrześcijańskich tworzą Centralę Spożywczych Stowarzyszeń Spółdzielczych Robotników Chrześcijańskich. Odbywa się zebranie założycielskie Spółdzielczego Instytutu Naukowego, którego prezesem zostaje Franciszek Stefczyk; mieszczący się w Krakowie Instytut będzie pierwszą taką placówką na świecie. Warszawska Wyższa Szkoła Handlowa uruchamia pierwszą w Polsce Katedrę Kooperacji. Sejm Ustawodawczy rozpoczyna prace nad ustawą o spółdzielniach. Związek Polskich Stowarzyszeń Spożywców (w który przekształcił się dotychczasowy Warszawski Związek Stowarzyszeń Spożywczych) przystępuje jako pierwsza organizacja z niepodległej Polski do Międzynarodowego Związku Spółdzielczego.

A na świecie?

Spółdzielnie pojawiają się na terenie obecnego Mali (wówczas Sudan Francuski), w Ekwadorze i w Peru. Włoskie spółdzielnie o chrześcijańskich korzeniach odłączają się od Ligi Spółdzielni tworząc Konfederację Spółdzielni Włoskich, drugą obok Ligi (która nabrała ściśle socjalistycznego charakteru) powszechną organizację spółdzielczą we Włoszech, znaną obecnie jako Confcooperative. W Londynie powstaje Fundacja Horacego Plunketta, istniejąca do dziś jako Fundacja Studiów Spółdzielczych im. Plunketta, jeden z najpoważniejszych na świecie ośrodków myśli spółdzielczej. Również w Wielkiej Brytanii otwarta zostaje pierwsza na świecie uczelnia spółdzielcza, Cooperative College w Stanford Hall koło Loughborough. W Kalkucie w brytyjskich Indiach spółdzielnie włączają się w kampanię zwalczania malarii.