Rok 1918

Stanisław Wojciechowski

11 listopada Polska odzyskuje niepodległość! Jednak już wcześniej, na początku lutego, w Lublinie odbywa się I Konferencja Przewodników Polskiej Kooperacji, z udziałem 32 osób reprezentujących organizacje spółdzielcze ze wszystkich zaborów; prowadzone pod przewodnictwem ks. Stanisława Adamskiego dyskusje dotyczą roli spółdzielczości i jej organizacji w wolnej Polsce. Konferencja podejmuje m.in. uchwalę w sprawie utworzenia proponowanego przez Franciszka Stefczyka instytutu spółdzielczego. W czerwcu obraduje w Warszawie II Zjazd Związku Rewizyjnego Polskich Stowarzyszeń Rolniczych, na który tym razem zaproszono przedstawicieli wszystkich zaborów (m. in. ks. Stanisława Adamskiego i Franciszka Stefczyka). W utworzonym w dniu 7 listopada w Lublinie efemerycznym Tymczasowym Rządzie Ludowym RP Ignacego Daszyńskiego przewiduje się powołanie prawdopodobnie pierwszego na świecie Ministerstwa Kooperacji. W kolejnych rządach wolnej już w pełni Polski ministerstwa takiego nie będzie – jednak wielu wybitnym działaczom spółdzielczym powierzone w nich zostaną ważne funkcje (m.in. Zygmunt Chmielewski, ks. Wacław Bliziński, Stanisław Thugutt, Stanisław Wojciechowski).

A na świecie?

Powstaje pierwsza ponadgraniczna struktura gospodarcza spółdzielni – Nordyckie Towarzystwo Hurtu Spółdzielczego z siedzibą w Kopenhadze, zrzeszające spółdzielnie spożywców z Danii, Norwegii i Szwecji (później dołączą się także fińskie i islandzkie). W rządzonej przez bolszewików porewolucyjnej Rosji przyjęty zostaje dekret o spółdzielniach spożywców, stanowiący pierwszy krok w podporządkowaniu spółdzielczości komunistycznym władzom.