Rok 1905

W Jastrzębnikach koło Kalisza powstaje pierwsze na terenie zaboru rosyjskiego Kółko Rolnicze. Ruch kółek rozwinie się wkrótce w całym Królestwie, będąc inicjatorem tworzenia spółdzielni, głównie mleczarskich i kas oszczędnościowo-pożyczkowych, budowy domów ludowych, zespołów wspólnego użytkowania maszyn rolniczych itp. W Łodzi z inicjatywy ks. Marcelego Godlewskiego utworzone zostaje Stowarzyszenie Robotników Chrześcijańskich w Królestwie Polskim, które organizować będzie m.in. spółdzielcze sklepy oraz kasy oszczędnościowo-pożyczkowe.

A na świecie?

Spółdzielczość dociera do kolejnych krajów: Tunezji stanowiącej wówczas protektorat Francji oraz kontrolowanych przez Brytyjczyków Bengalu Wschodniego (obecnie Bangladesz) i Birmy.