Rok 1893

ksiądz Piotr Wawrzyniak

W miejsce zawieszonego przed 13 laty Ruchu społeczno-ekonomicznego zaczyna ukazywać się wydawane przez poznański Związek Spółek Zarobkowych i Gospodarczych czasopismo Poradnik dla Spółek, które przetrwa aż do II wojny światowej. Na zaproszenie ks. Piotra Wawrzyniaka, patrona czyli głównego zarządzającego Związku, Wielkopolskę odwiedza Henry Wolff, brytyjski działacz, przyszły pierwszy prezydent Międzynarodowego Związku Spółdzielczego i wysoko ocenia efekty tutejszych działań spółdzielczych.

A na świecie?

W rok po brytyjskim Kongresie Spółdzielczym, podczas którego przyjęto ideę powołania międzynarodowej organizacji spółdzielczej, z inicjatywy spółdzielców z Wielkiej Brytanii odbywa się międzynarodowe zgromadzenie spółdzielcze, którego uczestnicy aprobują zaproponowane przez wybitnych działaczy George’a Jacoba Holyoake’a i sir Horace Plunketta nazwę organizacji jako International Co-operative Alliance (w skrócie ICA, po polsku dosłownie „Międzynarodowy Sojusz Spółdzielczy”, w Polsce jednak używa się nazwy „Międzynarodowy Związek Spółdzielczy”, w skrócie MZS) oraz jej charakter jako sojuszu ogarniającego wszelkie uznane typy spółdzielni ze wszystkich krajów. Wybrany zostaje również komitet wykonawczy, który ma opracować statut Związku i przygotować jego kongres założycielski. Przez najbliższe dwa lata Brytyjczyk Henry W. Wolff będzie niezmordowanie jeździł po Europie (dotrze również do Wielkopolski) namawiając spółdzielców do przyłączenia się do tej inicjatywy. W Irlandii wchodzą w życie Akty o Towarzystwach Przemysłowych i Oszczędnościowych, jedna z najstarszych w Europie nadal obowiązujących ustaw spółdzielczych. Pierwsze spółdzielnie spożywców powstają w należących wówczas do Rosji Taszkiencie, Samarkandzie i Bucharze (obecnie Uzbekistan). Dwa lata wcześniej papież Leon XIII ogłasza encyklikę Rerum novarum, która stanie się jedną z podstaw współczesnego solidaryzmu chrześcijańskiego i zainspiruje wielu działaczy do tworzenia spółdzielni opartych o te idee.