Rok 1890

Zarząd i Rada Nadzorcza Banku Ludowego w Miłosławiu, 1890 r.

W styczniu Franciszek Stefczyk, ze wsparciem innych nauczycieli szkoły rolniczej w Czernichowie i miejscowego proboszcza, ks. Edwarda Królikowskiego, zakłada pierwszą lokalną kasę raiffeisenowską pod nazwą Kasa Oszczędności i Pożyczek, zapoczątkowując potężny ruch tworzenia takich spółdzielni w Galicji, a potem innych regionach Polski, nazywanych później Kasami Stefczyka. Do popularyzacji tych kas przyczyni się wydana w tym samym roku broszura O spółkach systemu Raiffeisena również autorstwa Stefczyka. W Poznaniu i w Bydgoszczy powstają pierwsze na ziemiach polskich spółdzielnie mieszkaniowe; ta pierwsza, „Pomoc”, ma jednak bardziej charakter stowarzyszenia czy fundacji prowadzącej działalność gospodarczą (wynajem lokali), z której dochody przeznaczone są na wspieranie kultury narodowej (Teatr Polski), zaś drugą, będącą już typową spółdzielnią mieszkaniową (i istniejącą do tej pory), zakładają bydgoscy Niemcy, a w ręce polskie jej zasoby przejdą już po pierwszej wojnie światowej.

A na świecie?

We włoskiej prowincji Trentino, należącej wówczas do Austrii jako Południowy Tyrol, ks. Don Lorenzo Guetti zakłada pierwszą wiejską spółdzielnię handlową Famiglia Co-operativa w Villa di Bleggio, która o dwa lata poprzedzi powołaną również przez niego spółdzielnię oszczędnościowo-pożyczkową typu raiffeisenowskiego, nazywaną tu Cassa Rurale („Kasa Wiejska”) w Quadra; zapoczątkuje to prężny ruch tworzenia w regionie różnorodnych spółdzielni, a prowincja Trentino stanie się najbardziej uspółdzielczoną częścią Włoch. W Szwajcarii powstaje Coop Suisse, istniejąca do tej pory organizacja spółdzielni spożywców, należąca do największych na świecie.