Rok 1872

Dalszy rozwój wczesnych form spółdzielczości finansowej w Królestwie – powstają pierwsze towarzystwa wzajemnego kredytu (Warszawskie Towarzystwo Wzajemnego Kredytu w stolicy) oraz mniejsze od nich drobnego kredytu, zwane też pożyczkowo-oszczędnościowymi (Towarzystwo Zaliczkowo-Wkładowe w Grójcu); niektóre z nich w mniejszym lub większym stopniu będą odpowiadały modelowi Schulze-Delitzscha. W Galicji lwowscy drukarze zakładają pierwszą spółdzielnię pracy – Pierwszą Drukarnię Związkową.

A na świecie?

We Friedbergu Wilhelm Haas, jeden z pionierów niemieckiej spółdzielczości, tworzy pierwszą w kraju spółdzielnię zaopatrzenia rolników. F. W Raiffeisen zaczyna organizować regionalne banki spółdzielcze dla swoich wiejskich kas oszczędnościowo-pożyczkowych – pierwszy powstaje w Nadrenii, w kolejnych dwóch latach następne w Hesji i Westfalii. W Szwecji założona zostaje spółdzielnia mieszkaniowa – pierwsza w tym kraju, a przez niektórych uważana za pierwszą prawdziwą spółdzielnię mieszkaniową na świecie.