Rok 1869

Początek polskiej spółdzielczości spożywców: w Warszawie, z inspiracji Aleksandra Makowieckiego i jego rok wcześniej opublikowanej książki, powstaje pierwsza spółdzielnia spożywców „Merkury”, istniejąca do dzisiaj jako „Społem” WSS Śródmieście. Wkrótce po niej w Płocku utworzona będzie podobna – „Zgoda”. Karol Libelt odwiedza Galicję, gdzie na zaproszenie miejscowych działaczy wygłasza wykłady we Lwowie i w Krakowie, prezentując swoje koncepcje i przyczyniając się do upowszechnienia idei kooperatystycznych w zaborze austriackim.

A na świecie?

W Londynie z inicjatywy brytyjskiej spółdzielczości odbywa się pierwszy europejski kongres spółdzielczy („Kongres Londyński”), dwa lata po nieudanej próbie zwołania takiego kongresu w Paryżu; stanowi on ważny krok na drodze do utworzenia Międzynarodowego Związku Spółdzielczego. Na należącej do Rosji Litwie powstaje pierwsza spółdzielnia spożywców. W Niemczech niektóre z raiffeisenowskich wiejskich kas oszczędnościowo-pożyczkowych zaczynają również prowadzić zaopatrzenie członków w podstawowe środki do produkcji rolnej, stając się pierwowzorem rolniczych spółdzielni wielokierunkowego działania, szczególnie przydatnych w ubogich rejonach wiejskich.