Rok 1868

Wychodzą dwie ważne prace, które zaważą na dalszym rozwoju spółdzielczości na ziemiach polskich. W Poznaniu jest to Koalicja kapitału i pracy Karola Libelta kontynuującego swoje rozważania w duchu solidaryzmu; on sam zresztą już rok wcześniej założył w Czeszewie kółko rolnicze. W Warszawie Aleksander Makowiecki ogłasza niewielką książeczkę Spółki spożywcze, w której opisuje doświadczenia zachodnich spółdzielni konsumenckich modelu roczdelskiego oraz zawiera praktyczne wskazówki, jak założyć takie spółdzielnie; jest to już jego druga publikacja o tematyce spółdzielczej po wydanej rok wcześniej pracy Banki zaliczkowe dla rzemieślników poświęconej niemieckim bankom ludowym tworzonym przez Schulze-Delitzscha.

A na świecie?

W angielskim Manchester, z inicjatywy m.in. George’a Jacoba Holyoake’a i Edwarda Vansittarta Neale’a, powstaje Związek Spółdzielczy (Cooperative Union) istniejąca do dziś wpływowa centralna organizacja reprezentująca brytyjską spółdzielczość, prowadząca także szeroką działalność edukacyjną, wspierająca spółdzielnie i promująca spółdzielcze zasady. W Związku Północnoniemieckim, przejściowym tworze państwowym na drodze do zjednoczenia Niemiec, zaczyna obowiązywać prawo spółdzielcze, wprowadzone po raz pierwszy rok wcześniej w Prusach (a więc i w Wielkim Księstwie Poznańskim jako części Prus), a opracowane przy znacznym udziale H. Schulze-Delitzscha.